– Wiek drzew w skierniewickim parku zweryfikowaliśmy przy użyciu jednej z najnowocześniejszych metod dostępnych w kraju – mówi Anna Pawłowska-Śniegucka, autorka projektu rewaloryzacji. – Okazało się, że pod względem starodrzewu park jest znacznie uboższy, niż powszechnie sądzono. Teren w dolinie starorzecza Łupi jest bardzo żyzny, dlatego drzewa osiągają tu ponadprzeciętne rozmiary. Badania wykazały, że egzemplarze, którym przypisywano 100–150 lat, w rzeczywistości mają 60–70 lat.

Projektantka podkreśla, że ponownie zweryfikowano dane dotyczące wycinki. Łącznie przewidziano usunięcie 736 drzew i grup roślin. Wśród nich 142 egzemplarze są w złym stanie fitosanitarnym, 23 pozycje stanowią grupy krzewów, pozostałe to drzewa kolidujące z historycznym układem drogowym oraz głównymi osiami widokowymi parku. Wskazane liczby ujęto we wniosku o wydanie zgody na wycinkę. To, co dla projektanta stanowi zamknięty etap analiz, dla nadzoru inwestorskiego wymaga jeszcze potwierdzenia.

– W dokumentacji pojawiły się rozbieżności, które obecnie weryfikujemy – wyjaśnia Jacek Matuszek, menedżer projektu. – Musimy mieć pewność, że zapisy odpowiadają stanowi faktycznemu. Chodzi o to, aby po rozpoczęciu prac nie doszło do ich wstrzymania z powodu błędów formalnych.

W środę, 31 października, w ratuszu odbyła się kolejna narada zespołu odpowiedzialnego za rewaloryzację. Po raz kolejny analizowano bilans drzew przeznaczonych do usunięcia. Z harmonogramu wynika, że do końca roku teren parku ma zostać przygotowany pod zasadnicze prace. Równolegle wojewódzki konserwator zabytków zapowiedział dodatkową analizę materiałów historycznych, które mogą wpłynąć na zakres ingerencji.

Inwestycja w Skierniewicach pozostaje pod nadzorem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Resort sprawuje kuratelę nad obiektami o szczególnej wartości historycznej – takimi jak Wawel czy Łazienki Królewskie – i choć nie narzuca inwestorowi konkretnych rozwiązań, zaostrza procedury kontrolne. Dokumentacja przygotowana przez warszawską pracownię Anny Pawłowskiej-Śnieguckiej została już zweryfikowana przez rzeczoznawców ministerstwa. Obecnie wojewódzki konserwator jest zobowiązany do bieżącego raportowania postępu prac.

– Projekt przedstawimy publicznie dopiero po uzyskaniu wszystkich pozwoleń. Nie chcę omawiać szczegółów przed zakończeniem procedur konserwatorskich – deklaruje Piotr Łyżeń, wiceprezydent Skierniewic odpowiedzialny za inwestycje.

28 października upłynął termin opracowania projektu wykonawczego. Eksperci potrzebują około dwóch tygodni na analizę dokumentacji i zgłoszenie ewentualnych uwag. Następnie rozpocznie się procedura administracyjna – od momentu złożenia wniosku przewidziano 65 dni na wydanie decyzji. Miasto dysponuje niespełna rokiem na realizację i rozliczenie inwestycji.

– Niewykluczone, że zimą rozpoczniemy prace związane z układem wodnym oraz wycinką drzew – mówi Tomasz Brzeziński, prezes TB INVEST z Gdańska. – Roboty konstrukcyjne i technologiczne planujemy na wczesną wiosnę, w okresie sprzyjających warunków pogodowych.

Park w liczbach

• 17 mln zł – wartość inwestycji

• 14 mln zł – dofinansowanie ze środków unijnych

• 33 ha – całkowita powierzchnia parku

• 22,5 ha – obszar należący do miasta

Główne założenia projektu

Partery kwiatowe
Przed pałacem powstaną symetryczne kompozycje roślinne – jedyny wyraźnie kolorowy akcent w parku. W tej części rosną także cztery najstarsze lipy, uznawane za relikty dawnego ogrodu arcybiskupów gnieźnieńskich.

Bosiety i rzeźby
Wzdłuż alei pojawią się geometryczne wnętrza ogrodowe z rzeźbami. Projekt nawiązuje do estetyki baroku i klasycyzmu, operując różnymi odcieniami zieleni oraz precyzyjnie formowanymi trawnikami.

Amfiteatr
Pierwotna koncepcja została zmodyfikowana zgodnie z zaleceniami ministerialnych ekspertów. Centralnym elementem stanie się scena stylizowana na Świątynię Diany. Widownia wykorzysta naturalną skarpę, z ograniczoną ingerencją ziemną. Projekt zakłada kameralny charakter przestrzeni.

Rzeka Łupia
Projekt nie przewiduje regulacji ani pogłębiania koryta. Eksperci wskazują, że skuteczna regulacja wymagałaby działań na długim odcinku rzeki, nie tylko w obrębie parku.

Plac zabaw
Element początkowo usunięty z projektu powrócił po uwagach ministerstwa. Nowy plac zabaw powstanie głębiej w parku i będzie realizowany jako osobne zadanie. Z uwagi na ochronę drzew przewidziano podesty i ścieżki platformowe.

Ścieżka rowerowa
Choć wcześniej zapowiadano wyłączenie ruchu rowerowego, w projekcie przewidziano kompromisowe rozwiązanie – jeden szlak wzdłuż torów kolejowych.

Ogrodzenie i bramy
Park zostanie ogrodzony. Reprezentacyjna część od ulicy otrzyma stalowe przęsła na podmurówce. Ogrodzenie o długości 2220 metrów będzie wzorowane na ogrodzeniu Łazienek Królewskich. Zaplanowano siedem wejść, zamykanych po godzinie 22.

Mostki
Kamienny mostek – choć w istocie betonowy i stosunkowo młody – pozostanie na miejscu. Zostanie poddany inwentaryzacji technicznej i estetycznej. Pozostałe mostki będą utrzymane w jasnej kolorystyce, inspirowanej XIX-wiecznymi konstrukcjami angielskimi.

Rewaloryzacja skierniewickiego parku ma przywrócić historyczny charakter założenia, jednocześnie nadając mu funkcję współczesnej, uporządkowanej przestrzeni publicznej. Ostateczny zakres prac zależy jednak od zakończenia procedur konserwatorskich i administracyjnych.