Z ciężarówek wyprowadzono więźniów. Na głowach mieli papierowe torby. Całą kolumnę, poprowadzono pod mur getta przy ulicy Rawskiej (współcześnie ściana budynku banku). To właśnie w tym miejscu rozegrała się tragedia.

20 grudnia 1943 r. to jeden z czarnych dni terroru, którego doświadczyli mieszkańcy Skierniewic. W grudniu do centrum Skierniewic wjechały niemieckie ciężarówki, rozstawili posterunki, z karabinami maszynowymi.

W książce profesora Władysława Bartoszewskiego „Warszawski Pierścień Śmierci 1939-1944 czytamy:

Dnia 20 grudnia, przewieziono samochodami do Skierniewic około 40 więźniów Pawiaka i tam rozstrzelano, ich pod murem okalającym teren miejscowego getta. 

Egzekucja ta była odwetem Niemców za potyczkę i wykonanie wyroku polskiego podziemia, za donoszenie na AK z terenu Puszczy Mariańskiej. Zdarzenie to miało miejsce na jesieni 1943 r. Zginęło w niej 2 żołnierzy Wehrmachtu i 2 Żandarmów. W odwecie, za ten czyn okupant dokonał egzekucji 40 Polaków. Po dzień dzisiejszy przekazywana, jest historia, iż  w Skierniewicach przy ulicy Rawskiej okupant rozstrzelał 20 osób.

Inna relacja, o tym tragicznym dniu pochodzi z przekazu Barbary Wojtaszewskiej-Włodarczyk, która działała w strukturach Armii Krajowej, w odwodzie Skierniewickim Sroka. Zajmowała się kolportażem powielaczowej konspiracyjnej prasy. Zobaczyłam liczne patrole żandarmów oraz samochody, tzw. budy, które zatrzymały się u zbiegu ulicy Rawskiej i Rynku. Ludzie uciekali i kryli się po sklepach i bramach. Nikt nie wiedział co się dzieje.  Byłam niespokojna o chłopców w drukarni. Może to obława – myślała. Wokół samochodów i na Małym Rynku rozległy się krzyki żandarmów. Za wszelką cenę postanowiłam dotrzeć do drukarni. Może jeszcze nie za późno, może zdąży ostrzec chłopców.

Okrążyłam rynek, następnie ulicą Piotrkowską (Batorego), Poprzeczna (Mireckiego) i bramą z tej strony weszłam do  domu Rawska 6. Znalazłam się w sieni było pełno wystraszonych i zdenerwowanych ludzi. Usłyszeliśmy serię strzałów. Wpadł jakiś mężczyzna z przerażeniem w oczach i załamującym się głosem powiedział: Tam rozstrzeliwują ludzi. Powiało grozą. Na rekonesans z konspiracyjnej drukarni wyszedł ,,Znicz'' miał mocne papiery. Po kilkunastu minutach wrócił i powiedział. Niemcy rozstrzelali pod murem getta kilkunastu Polaków. Ciała zabrali na ciężarówkę i wywieźli. Na bruku została Polska Krew.

Z relacji świadków wynika, że ciężarówka była jeszcze widziana za kościołem Świętego Jakuba, widziała ją osobiście pracownica magistratu – Lucyna Łąkowska.

Spod ciężarówki wypływał strumyk krwi płynący do kratki kanalizacyjnej przy kościele Świętego Jakuba.  Ciężarówka następnie odjechała w kierunku Kamiona.  Kolumna samochodów widziana była na trasie, Kamion – Puszcza Mariańska. Ale nigdy do Puszczy Mariańskiej nie dotarła. Zachodzi duże prawdopodobieństwo, iż zabitych pogrzebano gdzieś wzdłuż trasy. Po wojnie próbowano namierzyć miejsce pochówku, do dziś jednak nie wiadomo gdzie ta zbiorowa mogiła się znajduje.

Dwa tygodnie po tej okrutnej egzekucji  podziemie skierniewickie pamiętało o losach rozstrzelanych. W sklepie Pani Zofii Bednarczykowej w Rynku, blisko miejsca egzekucji, przygotowali farbę, pędzle i wieniec od Wandy Weyher. Tuż przed godziną policyjną, Leszek Żelichowski, Wiesław Płoński, Jerzy Polkowski, Wojciech Koprowicz, i Jerzy Tomaszewski w miejscu brutalnego mordu złożyli wieniec z biało czerwonych kwiatów a na murze napisali ,, II Katyń''. Tak właśnie podziemie skierniewickie AK. wyraziło swój protest przeciwko, tej zbrodni porównując ją z zbrodnią katyńską dokonaną przez NKWD.

Piotr Paradowski

 

Lista osób wywiezionych z Pawiaka i rozstrzelanych, za zgodnością umieszczoną na liście w miejscu kaźni na ul Rawskiej

1. Aleksandrowicz Jan

ur. 29. V. 1890 r.

2. Aleksandrowicz Józef

ur. 1882 r.

3. Antos Józef

ur. 16. XII. 1900 r.

4. Baran Józef

ur. 18. IX. 1912 r.

5. Ciszewski  Władysław

ur. 1920 r.

6. Darowski Franciszek

ur. 12. X. 1912 r.

7. Demski Tadeusz

ur. 12. VIII. 1914 r.

8. Depta Mateusz

ur. 13. VIII. 1887 r.

9. Depta Sylwester

ur. 16. IV. 1916 r.

10. Figat Wincenty

ur. 19. XII. 1901 r.

11. Gala Franciszek

ur. 5. XI. 1910 r.

12. Gawryszczak Stanisław

ur. 6. XII. 1912 r.

13. Gospoś Stanisław

ur. 8. V. 1901 r.

14. Gumiński Jan

ur. 24. VI. 1928 r.

15. Jurczyk Stefan

ur. 2. IX. 1914

16. Kaleta Antoni

ur. 1906 r.

17. Kaleta Stefan

ur. 25. VIII. 1912 r.

18. Kędziora Jan

ur. 1. VIII. 1918 r.

19. Kurowski Kazimierz

ur. 1. V. 1900 r.

20. Kazimierz Antoni

ur. 22. VI. 1917 r.

21. Liszewski Stanisław

ur. 25. VII. 1912 r.

22. Matyjas Stefan

ur. 16. VII. 1912 r.

23. Milczewski Józef

ur. 10. II. 1896 r.

24. Rybus Stanisław

ur. 5. IV 1899 r.

25. Rychlewski Antoni

ur. 19. XI. 1916 r.

26. Salomon Jan

ur. 18.IX.1918 r.

27. Salomon Jan

ur. 19. IX. 1919 r.

28. Seliga Wacław

ur. 17. IX. 1913 r.

29. Suchodolski Stanisław

ur. 02. XI. 1903 r.

30. Szymański Jan

ur. 3. V. 1893 r.

31. Szymański Józef

ur. 26. VII. 1921 r.

32. Tartanus Franciszek

ur. 10. VI. 1919 r.

33. Tataj Jan

ur. 8. VI. 1915 r.

34. Tataj Julian

ur. 18. XI. 1911 r.

35. Tomaszewski Jan

ur. 28. XII. 1913 r.

36. Tryniewski Jan

ur. 8. VI. 1920 r.

37. Wieczorek Stefan

ur. 14. VIII. 1910 r.

38. Wieczorek Stanisław  Zygmunt

ur. 7. VII. 1923 r.

39. Zakrzewski Walenty

ur. 1897.

40. Żukrowski Szymon

ur. 27. XII. 1890

Jak oceniasz artykuł? Głosów: 5

  • 0
    BARDZO PRZYDATNY
  • 0
    ZASKAKUJĄCY
  • 0
    PRZYDATNY
  • 0
    OBOJĘTNY
  • 2
    NIEPRZYDATNY
  • 2
    WKURZAJĄCY
  • 1
    BRAK SŁÓW

0Komentarze

dodaj komentarze

Portal eglos.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wpisu. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe lub naruszające prawo będą usuwane. Zapraszamy zainteresowanych do merytorycznej dyskusji na powyższy temat.

Treść niezgodna z regulaminem została usunięta. System wykrył link w treści i komentarz zostanie dodany po weryfikacji.
Aby dodać komentarz musisz podać wynik
    Nie ma jeszcze komentarzy...
tel. 603 755 223 lub napisz kontakt@glossk.pl

KUP eGŁOS

Artykuł załadowany: 0.2398 sekundy