historia

  wydrukuj podstronę do DRUKUJ30 października 2019 | 20:44
Kształcili prawdziwe elity. To oni wywalczyli nam wolność

„Skierniewice owacyjnie i uroczyście pożegnały na rynku młodzież uzbrojoną w broń” – pisze Edward Włodarczyk.

Szykiem czwórkowym przy dźwiękach orkiestry strażackiej ochotnicy pomaszerowali na dworzec kolejowy, skąd w trzech zarezerwowanych dla nich wagonach, odjechali do Warszawy! Część z nich została przydzielona do 8 pap w Białymstoku, a część do 204 pp, gdzie prawie całkowicie wypełniali 4 kompanię 1 batalionu".


Józef Woźniak ze Skierniewic uczeń IV klasy Gimnazjum im. Bolesława Prusa. To on ćwiczył ochotników w Warszawskiej Cytadeli. Zginął już w pierwszej bitwie, 21 kwietnia 1915 roku (w Wielkanoc), przy forsowaniu mostu na Wilejce. O jego głębokim patriotyzmie świadczy list napisany w 1915 roku, a dotyczący formowania oddziałów ochotniczych w Skierniewicach:

(...) Jak tam w naszych stronach z poborem, jakie tam śmiecie za łeb mają ciągnąć do wojska. Mówię śmiecie, bo tych których w takich ważnych chwilach dziejowych trzeba siłą ciągnąć do wojska, tylko śmieciami nazwać można (...) Już się zmówiłem z jednym porucznikiem który niedługo jedzie na front -  takem się ucieszył, że aż tańczyłem z radości (...) U nas wszyscy chłopcy żołnierze oczekują z utęsknieniem chwili, w której wyrusza na front. Prawda, że tam dużo ginie, ale nie masz pojęcia, nie wyobrażasz sobie, jaką ta śmierć dla żołnierza jest wielką i bardzo słodką. Śmiercią taką przystało umierać każdemu Polakowi (…).


Karol Adamski, uczeń Gimnazjum im. B. Prusa w liście do matki napisał:

(…) My przeznaczeni jesteśmy nie tylko do boju, ale przede wszystkim do podniesienia ducha w armii i w ludności cywilnej. Co z nami będzie, nie wiemy, ale jesteśmy najlepszej myśli – idziemy za Polskę i za tych ludzi, którzy muszą uciekać przed nawałą ( bolszewików) (…).

Brał czynny udział w życiu społecznym szkoły, a w szczególności w harcerstwie. Wstąpił do armii ochotniczej w 1920 roku, mając 17 lat. W lipcu tegoż roku dostał się pod Ostrołęką na tyły wojsk bolszewickich, skąd po dwóch tygodniach, po licznych przygodach, przedostał się z powrotem do wojsk polskich. Brał udział w walkach nad Niemnem. Podobnie jak jego koledzy ze Skierniewic początkowo służył w 201 pp w 1 batalionie, 4 kompanii. Później przeszedł do oddziałów harcerzy wileńskich dywizji generała Żeligowskiego. Wysłany na patrol zginął od kuli litewskiej pod Oskiennikami.


Karol Prochman były wychowanek Szkoły Kolejowej i Szkoły Realnej po powrocie z Belgii podejmował działalność w organizacjach społecznych i politycznych, uczestniczył w powstaniu na Śląsku w 4 pp Legionów.

W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1920 roku zginął pod Hrubieszowem. Według relacji kolegów, dostał się do niewoli bolszewickiej i tam zmarł. 


Józef Mańkowski uczeń IV klasy Gimnazjum. Wstąpił do 201 pp mając 17 lat. Wesoły i koleżeński zjednał sobie wielu przyjaciół wśród żołnierzy i oficerów. Zginął w bitwie pod Ciechanowem, w okolicy wsi Rzeczki Wólki 19 sierpnia 1920 roku.


Eugeniusz Stochelski - uczeń klasy V. Na krótko przed inwazją bolszewicką przerwał naukę. W roku 1920 wraz z kolegami szkolnymi wstąpił do 201 pp. Zginął w okolicach wsi Rzeczki Wólki pod Ciechanowem dnia 19 sierpnia 1920 r.


Marian Kaczmarski - uczeń klasy VIII. Przyboczny drużyny harcerskiej. Zaciągnął się w szeregi wojsk polskich w 1920 roku. Służbę pełnił w 8 pułku artylerii polowej. Utonął w Wiśle w Toruniu. Pozostawił po sobie pamiętniki pełne refleksji i pytań pod adresem otaczającego świata. Mówią one o wysokim rozwoju intelektualnym tego ucznia.

Kazimierz Garlej - poewiak i harcerz. W czasie wojny światowej wymykał się z domu do armii polskiej, jednak rodzina zawsze mu w tym przeszkadzała. Dopiero w 1920 r., w okresie inwazji bolszewickiej, zaciągnął się do 201 pp. wraz z innymi uczniami klasy VII. Zginał pod Ciechanowem w okolicach wsi Rzeczki Wólki 20 sierpnia 1920 roku.


 

„Jeśli komu droga otwarta do nieba, to tym co służą Ojczyźnie"
 – ofiarę życia i krwi złożoną Ojczyźnie zapoczątkowali znacznie wcześniej, bo już w okresie walk o niepodległość, inni uczniowie szkół skierniewickich.


W Pierwszej Kadrowej walczyli: Głazowski, Sokół, W. Mamot-Brawura, Konarski -Wyrwicz, Jóźwik – Stefaniusz.

W Legionach służyli wychowankowie szkoły, członkowie drużyny strzeleckiej oraz harcerskiej: Aleksander Norbut - Łuczyński (później generał), Czesław Młot - Fijałkowski (w okresie II Rzeczpospolitej -generał), Stanisław Witkowski, Józef Felkner, M. Smolec, M Jackowski, M. Stochelski, J. Senkowski, K. Madej, A Reymer


Na pamiątkowej tablicy, którą mijają kolejne pokolenia wychowanków „Prusa” napisano: „Tych co rzuciwszy ławy szkolne i domy rodzicielskie na zew Ojczyzny, bronili Jej wolności i niepodległości poszli i młode swe życie Jej w ofierze złożyli…”.

npdst. A.Krysiak, Wojna polsko-bolszewicka, Głos Skierniewic i Okolicy, 17.08.2000 r.

 

Jeszcze latem 1920 roku powstał Powiatowy Komitet Obrony Państwa Polskiego w Skierniewicach. Celem organizacji było prowadzenie werbunku ochotników, propagowanie pożyczki państwowej i daleko idąca pomoc ewakuowanym rannym w działaniach zbrojnych. Jak podaje w swojej publikacji „Niech będą jacy tacy ” Edward Włodarczyk, wyjazdom ochotników władze miasta starały się nadać bardzo uroczystą oprawę. W mieście powołano straż obywatelską, wprowadzono sądy doraźne dla zapobiegnięcia defetyzmowi, sabotażom i nadużyciom. I tak np. poruszanie się po mieście w porze nocnej bez specjalnej przepustki było zabronione. Ludność pomimo ogólnie trudnej sytuacji materialnej, dobrowolnie się opodatkowała w naturze i w gotówce na rzecz rannych i ewakuowanych. Zbierano ofiary dla wojska w gotówce, bieliźnie i przedmiotach ze złota i srebra.

Jak oceniasz ten artykuł?

Głosów: 4

  • 4
    BARDZO PRZYDATNY
    BARDZO PRZYDATNY
  • 0
    ZASKAKUJĄCY
    ZASKAKUJĄCY
  • 0
    PRZYDATNY
    PRZYDATNY
  • 0
    OBOJĘTNY
    OBOJĘTNY
  • 0
    NIEPRZYDATNY
    NIEPRZYDATNY
  • 0
    WKURZAJĄCY
    WKURZAJĄCY
  • 0
    BRAK SŁÓW
    BRAK SŁÓW

0Komentarze

dodaj komentarze

Portal eglos.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść wpisu. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe lub naruszające prawo będą usuwane. Zapraszamy zainteresowanych do merytorycznej dyskusji na powyższy temat.

Treść niezgodna z regulaminem została usunięta. System wykrył link w treści i komentarz zostanie dodany po weryfikacji.
Aby dodać komentarz musisz podać wynik
    Nie ma jeszcze komentarzy...
tel. 603 755 223 lub napisz kontakt@glossk.pl

KUP eGŁOS

historia

SYNOD BISKUPA OSIALA. Czy Kościół łowicki...

Czy Kościół łowicki uniesie ciężar własnej...

Czy znasz Skierniewice? Trzy proste, ale podstępne...

Wojsko wraca. Ale nie tam, gdzie czekano....

Rondo imienia ks. płk. Edwarda Chomy....

Uchwała bez echa? Skierniewicki samorząd...

eOGŁOSZENIA

Już teraz możesz dodać ogłoszenie w cenie tylko 5,00 zł za tydzień - POZNAJ NOWE OGŁOSZENIA