Mechanizm pozostaje prosty – mieszkaniec przynosi elektroodpady lub zużyte baterie, otrzymuje punkty, a następnie wymienia je na sadzonki. Im większa ilość oddanego sprzętu, tym większy wybór roślin.
Wśród przygotowanych gatunków zapowiedziano m.in. budleje, rododendrony, borówki amerykańskie, hibiskusy i hortensje pnące.

Za pozornie lekką formułą – „stare urządzenie za roślinę” – stoi jednak poważny problem środowiskowy. Elektroodpady są jednym z najszybciej rosnących strumieni odpadów.
Według najnowszego „Global E-waste Monitor 2024”, przygotowanego pod auspicjami ONZ, w 2022 roku na świecie wytworzono rekordowe 62 mln ton elektroodpadów. Do 2030 roku ta masa może wzrosnąć do 82 mln ton. Jednocześnie formalnie zebrano i poddano recyklingowi jedynie 22,3 proc. światowych elektroodpadów.

Stary telefon, ładowarka, suszarka, telewizor, komputer, lodówka czy elektronarzędzie nie są zwykłym odpadem komunalnym. Zawierają z jednej strony metale, szkło i tworzywa możliwe do odzyskania, z drugiej – substancje niebezpieczne dla środowiska i zdrowia.
 

Światowa Organizacja Zdrowia wskazuje, że elektroodpady mogą zawierać m.in. ołów i rtęć, czyli neurotoksyny szczególnie groźne dla rozwijającego się układu nerwowego dzieci.

Elektrośmieci nie powinny trafiać do zwykłych koszy, altan śmietnikowych ani na dzikie wysypiska. Właściwa ścieżka to selektywna zbiórka, punkty zbierania, sklepy odbierające zużyty sprzęt przy zakupie nowego urządzenia albo takie akcje jak skierniewicka zbiórka przy „Iskierce”. Ministerstwo Klimatu i Środowiska odsyła w tym obszarze do regulacji wynikających z dyrektywy WEEE, czyli unijnego systemu postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym.

Skala problemu rośnie także w Europie. Eurostat podaje, że w 2023 roku w Unii Europejskiej zebrano średnio 11,6 kg zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego na mieszkańca. W tym samym opracowaniu wskazano, że Polska osiągnęła cel zbierania liczony jako 85 proc. masy elektroodpadów wygenerowanych w danym roku. To dobra wiadomość, ale nie zwalnia z dalszej edukacji. Europejska Agencja Środowiska podkreśla, że w 2022 roku unijny wskaźnik zbiórki WEEE wyniósł 40,6 proc. i pozostawał poniżej celu 65 proc. liczonego względem sprzętu wprowadzanego na rynek.

Skierniewice są przykładem miasta, w którym edukacja ekologiczna została połączona z konkretną zachętą. Według miejskich informacji publikowanych przy poprzednich edycjach, w 2024 roku podczas dwóch zbiórek zebrano ponad 30 ton zużytego sprzętu i blisko 3 tony baterii, a mieszkańcy odebrali około 2,5 tysiąca sadzonek.

Magistrat zwracał uwagę, że wielu uczestników przez cały rok gromadzi elektroodpady specjalnie z myślą o udziale w akcji.

Jesienna edycja z 4 października 2025 roku przyniosła blisko 10 ton zużytego sprzętu elektrycznego, elektronicznego i baterii. Relacja branżowa podawała, że po 19 edycjach skierniewickiej inicjatywy łączny bilans zebranych elektroodpadów sięgał blisko 320 ton. To już nie pojedyncza kampania promocyjna, lecz lokalny system zachowań: mieszkańcy wiedzą, kiedy i gdzie przynieść stare urządzenia, a miasto zyskuje cykliczne narzędzie edukacyjne.

Znaczenie takich działań widać także na tle ogólnych danych o odpadach komunalnych. Według GUS w 2024 roku w Polsce zebrano 14,2 mln ton odpadów komunalnych, o 5,3 proc. więcej niż rok wcześniej. Na jednego mieszkańca przypadało średnio 376,9 kg odpadów komunalnych, czyli o 20,2 kg więcej niż w 2023 roku. Elektroodpady są tylko częścią tego strumienia, ale częścią szczególną – wymagającą osobnego postępowania, bo ich niewłaściwe składowanie może oznaczać straty surowców i ryzyko skażenia środowiska.

Mieszkańcy mogą przynieść m.in. stare telewizory, komputery, monitory, lodówki, pralki, drobny sprzęt AGD, elektronarzędzia, ładowarki, kable, zużyte baterie i inne urządzenia zasilane prądem lub bateriami. Organizatorzy przypominają, że przekazany sprzęt trafia później do wyspecjalizowanych zakładów przetwarzania, gdzie możliwe jest bezpieczne odzyskanie surowców.