Uchwałę o dotacjach w programie „Łódzkie dla młodzieży” sejmik przyjął 25 sierpnia. Za uchwałą zagłosowało 27 radnych. Z przygotowanej na pierwszą edycję puli 250 tys. zł rozdysponowano nieco ponad połowę. Trzynaście samorządów otrzymało po 10 tys. zł, Sieradz – 7,2 tys. zł.

– Większość z rad młodzieżowych w województwie łódzkim nie posiada żadnego budżetu – mówił podczas debaty przewodniczący Młodzieżowego Sejmiku Województwa Łódzkiego Jakub Petera. Podkreślał, że właśnie dlatego uchwała jest ważna: „dajemy młodym ludziom szansę na wykazanie się”.

To głos przedstawiciela młodzieży o warunkach działania rad. Nie przesądza o sytuacji finansowej każdego z tych gremiów. W Skierniewicach statut zobowiązuje urząd do pokrywania kosztów działalności rady. Osobną kwestią pozostaje to, czy młodzi radni z góry wiedzą, jaką kwotę mogą przeznaczyć na własne pomysły.

Połowa rad w programie

Z przedstawionych sejmikowi informacji wynika, że w regionie działa 28 młodzieżowych rad, a do programu zgłosiło się 14. Przy tych liczbach zainteresowanie objęło dokładnie połowę. Podana w debacie liczba 28 jest informacją urzędu przedstawioną radnym; nie towarzyszył jej imienny wykaz gremiów.

Dlaczego pozostałe nie sięgnęły po pieniądze? Takie pytanie padło także z sali. Odpowiedź odwoływała się do pierwszej edycji programu i nadziei, że przykłady udanych przedsięwzięć zachęcą kolejne rady. Nie przedstawiono ustaleń, które pozwalałyby rozstrzygnąć, czy zabrakło informacji, pomysłów, czy pomocy przy przygotowaniu zgłoszeń.

Konstrukcja naboru pokazuje, jak potrzebna jest współpraca z dorosłym samorządem. Projekt zgłaszał przewodniczący młodzieżowej rady, dołączając m.in. deklarację gminy lub powiatu. Po ocenie projektów do złożenia właściwego wniosku o dotację zapraszano samorząd. Pieniądze trafiają więc do gminy lub powiatu, które odpowiadają za ich rozliczenie.

Maksymalna dotacja wynosiła 10 tys. zł na radę. Regulamin przewiduje realizację zadań od 1 września do 31 grudnia 2026 r. i finansowanie wydatków bieżących. Wyklucza przedsięwzięcia służące wyłącznie wewnętrznej integracji członków rady.

Liczyły się wartość pomysłu i zaangażowanie młodzieży, a dodatkowe punkty można było uzyskać za skierowanie projektu do ogółu mieszkańców.

Na liście znalazły się m.in. przeciwdziałanie hejtowi w Zgierzu i nauka ratowania życia w powiecie zgierskim. Powiat brzeziński otrzymał 10 tys. zł na projekt „Młodzi w samorządzie – od głosu do działania”. To zatwierdzone przedsięwzięcia tegorocznego programu; na ocenę ich rezultatów trzeba poczekać.

Skierniewice mają tradycję i obowiązki

Skierniewicka Młodzieżowa Rada Miasta została utworzona uchwałą z 25 października 2001 r. W wyborach 9 stycznia 2026 r. wybrano 20 osób spośród 38 kandydatów. Statut dopuszcza do 35 członków i określa kadencję jako dwuletnią.

Rada działa na podstawie statutu z 2021 r., zmienionego w 2023 r. Prawo wybierania i kandydowania mają mieszkający w Skierniewicach uczniowie, którzy ukończyli 13 lat i nie ukończyli 20. Sesje powinny odbywać się co najmniej raz na kwartał. Co najmniej jedna czwarta składu może zażądać zwołania obrad. Radę wspiera opiekun.

Znaczenie ma zapis statutu rady, który mówi, że obsługę administracyjno-biurową zapewnia urząd miasta i to on pokrywa koszty działalności rady. Dokument nie określa jednak stałej rocznej kwoty na projekty wybierane przez młodzież. Sam statut nie pozwala zatem ustalić, ile pieniędzy pozostaje do jej dyspozycji w 2026 r.

Ustawa o samorządzie gminnym daje młodzieżowej radzie charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny. Przewiduje opiniowanie projektów uchwał dotyczących młodzieży oraz udział w tworzeniu i monitorowaniu samorządowych strategii wobec młodych mieszkańców. Rada może również występować do uprawnionych podmiotów o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej. Ma też narzędzie do egzekwowania odpowiedzi. Jeżeli przyjmie w formie uchwały zapytanie lub wniosek dotyczący spraw gminy, prezydent albo osoba przez niego wyznaczona ma odpowiedzieć pisemnie w ciągu 30 dni. Ten tryb pozwala nadać sprawie formalny bieg i sprawdzić, jak urząd odniósł się do stanowiska młodzieży.

Deklaracje i widoczne inicjatywy

Prezydent Krzysztof Jażdżyk zachęcał młodych radnych do zgłaszania własnych spraw, zwracając się do młodzieży nieraz powtarzał: „chcemy, żebyście mówili także o swoich pomysłach, o swoich problemach”. To deklaracja otwartości na głos młodzieży. Jej praktyczną miarą mogą być odpowiedzi na wnioski i decyzje podejmowane po konsultacjach.

Najłatwiej dostrzegalne działania skierniewickiej rady dotyczą kultury. To ona zainicjowała Happy Festival, organizowany od 2016 r. Według informacji miasta młodzi radni odpowiadają za wybór muzycznej gwiazdy święta i część wrześniowej imprezy, która została im dedykowana – piątkowego dnia koncertów.

Rada zaprasza również na bezpłatne Plenery Filmowe w Parku Miejskim i na nadrzecznym bulwarze. W lipcu 2026 r. miasto promowało w tym cyklu pokaz filmu „Czarny telefon”. Takie przedsięwzięcia wymagają organizacji i współpracy z miejskimi instytucjami. Dają też podstawę do rozmowy o tym, jaką ofertę czasu wolnego chcą mieć młodzi mieszkańcy.

Ocena młodzieżowej samorządności wymaga jednak także spojrzenia na jej udział w decyzjach miasta. Przydatne byłoby publikowanie w jednym miejscu uchwał młodzieżowej rady, opiniowanych projektów oraz odpowiedzi urzędu. Mieszkańcy mogliby wtedy prześledzić drogę od zgłoszenia problemu do jego rozwiązania albo poznać powody odmowy.

Porozumienie określa współpracę

Współpraca Skierniewic z regionalną reprezentacją młodzieży ma oparcie w uchwale Młodzieżowego Sejmiku z 10 kwietnia 2026 r. Sejmik przyjął wówczas treść porozumienia z Młodzieżową Radą Miasta Skierniewice i upoważnił przewodniczącego do jego podpisania. Chodzi o partnerstwo dwóch gremiów młodzieżowych.

Przyjęty tekst przewiduje wspieranie inicjatyw, wymianę doświadczeń, wspólne wydarzenia edukacyjne i społeczne oraz organizowanie debat i warsztatów. Nie zapisano w nim kwoty finansowania ani harmonogramu konkretnych zadań. Opublikowany załącznik nie zawiera też daty zawarcia i podpisów obu stron, więc data uchwały nie jest potwierdzoną datą podpisania porozumienia. Partnerstwo może ułatwiać przygotowanie projektów i kontakt z innymi radami. Nie oznacza automatycznego udziału w programie dotacyjnym. Miasta Skierniewice nie ma na liście rankingowej 14 projektów i w wykazie beneficjentów sierpniowej uchwały. Dokumenty te nie wyjaśniają przyczyny ich nieobecności. Nie dają podstaw, by przypisać ją brakowi zainteresowania młodych radnych czy decyzji władz.

Seniorzy mogą być partnerami

Skierniewice mają także Radę Seniorów. Podstawę do współdziałania daje ustawa o samorządzie gminnym, która nakazuje gminie sprzyjać solidarności międzypokoleniowej.

Konkretny przykład istnieje na szczeblu wojewódzkim. Uchwała Młodzieżowego Sejmiku z 25 lipca 2025 r. określiła ramy współpracy z Wojewódzką Radą Seniorów Województwa Łódzkiego. Przyjęty tekst porozumienia obejmuje m.in. działania edukacyjne, społeczne i prozdrowotne oraz wymianę doświadczeń między pokoleniami.

Współpraca znalazła wyraz w konkursie plastycznym „Wspomnieniami naszych Babć i Dziadków”, ogłoszonym w styczniu 2026 r. przez młodzieżowy sejmik przy współpracy z wojewódzką radą seniorów. Wyniki opublikowano 24 kwietnia. Pomysł łączył pracę dzieci z rozmową o doświadczeniach starszego pokolenia.

Tematy międzypokoleniowe pojawiły się również w projektach zatwierdzonych do tegorocznych dotacji. W Skierniewicach możliwym wspólnym zadaniem obu rad byłaby ocena dostępności autobusów lub bezpieczeństwa dojścia do szkoły i przychodni.

Dobre praktyki prowadzą do budżetu

Przykłady opisane przez Fundację Civis Polonus pokazują, jak przełożyć głos młodzieży na wydatki samorządu. W Olsztynku konsultacje z młodzieżową radą wpisano w kalendarz prac budżetowych. Młodzi zbierają potrzeby rówieśników, a urzędnicy pomagają ustalić koszty. Następnie propozycje trafiają do burmistrza i rady miejskiej; młodzież otrzymuje informacje o postępach. W opisie praktyki z 2023 r. fundacja wymienia wśród zrealizowanych inicjatyw m.in. infrastrukturę plaży miejskiej i modernizację kina.

W Obornikach młodzieżowa rada doprowadziła do budowy sześciu wiat rowerowych przy szkołach za 95 tys. zł z budżetu gminy. Potrzebę zgłosili uczniowie. Młodzi radni zabiegali o inwestycję, uczestniczyli w wizjach lokalnych i pilnowali jej uwzględnienia w budżecie. Od pomysłu do wykonania minęły około dwa lata. Ten przykład, również opisany w 2023 r., dotyczy samorządowej inwestycji; łódzki grant obejmuje wydatki bieżące.

Dla Skierniewic użyteczny byłby zwłaszcza regularny udział młodzieży w przygotowywaniu miejskiego budżetu, z terminem składania propozycji i odpowiedzią wskazującą sposób ich rozpatrzenia. Osobna, z góry znana kwota na mniejsze inicjatywy ułatwiłaby planowanie działań w ciągu roku. Obsługa finansowa pozostawałaby po stronie urzędu, a młodzież wybierałaby priorytety w ustalonych granicach.

Podczas debaty w sejmiku radna Justyna Kulig ze Skierniewic podkreślała rolę dorosłych opiekunów i liczyła, że gminy oraz powiaty przeznaczą w kolejnym roku pieniądze dla młodzieżowych rad. Jak mówiła, „pomysły i chęć do działania to mają”.

Prace nad budżetem na 2027 r. pokażą, czy samorządy odpowiedzą na ten apel. Młodzi radni mogą wskazać potrzeby i zaproponować wydatki. Po stronie władz pozostaje decyzja, ile środków powierzą takim inicjatywom i jak odpowiedzą na przedstawione wnioski.