W sporze o pieniądze można uzgodnić nie tylko kwotę, lecz także realny termin jej zapłaty. W konflikcie rodziców po rozstaniu – zamiast pozostawać przy ogólnej deklaracji współpracy – ustalić godziny odbierania dziecka i podział wakacji. Mediacja pozwala rozmawiać o rozwiązaniach dopasowanych do konkretnej sytuacji. Nie zastępuje jednak prawa, nie gwarantuje pojednania i nie polega na przekonywaniu słabszej strony, że dla świętego spokoju powinna ustąpić. Jej podstawą jest dobrowolne, akceptowane przez uczestników porozumienie.

W środę i czwartek mediatorzy przy Reymonta

Tegoroczny Międzynarodowy Dzień Mediacji przypada 15 października. W Skierniewicach towarzyszą mu nieodpłatne dyżury osób wpisanych na listę stałych mediatorów prowadzoną przez Sąd Okręgowy w Łodzi. Po spotkaniach zaplanowanych na poniedziałek i wtorek przed mieszkańcami jeszcze dwa terminy w Sądzie Rejonowym przy ul. Reymonta 12/14.

W środę, 14 października, w godz. 9.00–13.00 dyżur będzie pełnić Ewelina Marcinkowska. Dzień później, w czwartek, 15 października, w godz. 11.00–13.00 na pytania mieszkańców dotyczące mediacji odpowie Ewa Kaźmierczak.

Ewelina Marcinkowska należy do zespołu Nowego Początku. Mediatorzy tego stowarzyszenia są dostępni również telefonicznie od 12 do 16 października, w godz. 9.00–18.00, pod numerem 730 020 235. To możliwość pierwszej rozmowy także dla osób, które nie mogą przyjść do sądu.

Nowy Początek uczestniczy ponadto w organizacji „Zielonego Pokoju” w Sądzie Okręgowym w Łodzi przy ul. Narutowicza 64, w sali konferencyjnej nr 36. Przedstawiciele stowarzyszenia będą tam dyżurować 15 i 16 października, w obu dniach od godz. 9.00 do 15.00. Łódzkie wydarzenie współtworzą również Adwokackie Centrum Mediacji i Stowarzyszenie Pactus.

Mediator nie wydaje wyroku

Mediacja to rozmowa stron pozostających w konflikcie, prowadzona z pomocą bezstronnej i neutralnej osoby. Mediator nie rozstrzyga, kto wygrał, nie reprezentuje jednego uczestnika przeciwko drugiemu i nie narzuca treści ugody. Pomaga uporządkować kwestie sporne, przedstawić potrzeby oraz poszukać rozwiązania, które strony będą mogły zaakceptować. Rozmowy można rozpocząć przed wniesieniem pozwu, ale również wtedy, gdy sprawa już toczy się w sądzie.

Mediacja nie jest terapią ani indywidualną poradą prawną. Mediator może pomóc stronom w rozmowie, ale nie zastąpi psychoterapeuty ani pełnomocnika oceniającego interes jednej z nich. Przed podpisaniem porozumienia dotyczącego istotnych zobowiązań warto niezależnie skonsultować jego skutki z adwokatem lub radcą prawnym.

Nie tylko rozwód. Także dług, remont i sąsiedztwo

Mediacje znajdują zastosowanie w sprawach rodzinnych, cywilnych, gospodarczych i pracowniczych – w granicach, w których prawo dopuszcza ugodę. Mogą dotyczyć zapłaty, podziału majątku, działu spadku, roszczeń związanych z pracami budowlanymi, wynagrodzenia za pracę czy konfliktów sąsiedzkich.

Wyobraźmy sobie spór po remoncie mieszkania. Właściciel oczekuje usunięcia usterek, wykonawca domaga się pozostałej części wynagrodzenia. Przedmiotem rozmowy może być nie tylko wzajemne rozliczenie, lecz także lista konkretnych poprawek, termin ich wykonania i sposób odbioru prac. Podobnie przy zadłużeniu: zamiast ogólnego zapewnienia, że pieniądze zostaną oddane, można rozważyć harmonogram spłat odpowiadający możliwościom dłużnika i potrzebom wierzyciela.

W sprawach rodzinnych rozmowy mogą obejmować alimenty, kontakty z dziećmi, zasady opieki oraz kwestie majątkowe. Nie zawsze chodzi o odbudowanie związku. Niekiedy celem jest uporządkowanie życia po rozstaniu i ograniczenie konfliktu, który dotyka także dzieci. Mediator nie udziela jednak rozwodu. O rozwiązaniu małżeństwa orzeka sąd, a uzgodnienia rodziców podlegają ocenie z uwzględnieniem dobra dziecka.

Dlaczego warto spróbować

Najważniejszą korzyścią jest możliwość współdecydowania o rozwiązaniu. W procesie sądowym strony przedstawiają argumenty, ale rozstrzygnięcie należy do sądu. W mediacji mogą szukać porozumienia uwzględniającego również to, co będzie się działo później: dalszą współpracę, wspólne korzystanie z nieruchomości czy konieczność regularnego kontaktu. Elastyczność rozmów pozwala rozważać więcej wariantów niż samo przyjęcie albo odrzucenie żądania.

Znaczenie mają także czas i koszty. Porozumienie może ograniczyć liczbę rozpraw, wydatki związane z prowadzeniem sporu oraz czas poświęcony na kolejne pisma i spotkania. Nie ma jednak uczciwej gwarancji, że każda mediacja będzie tańsza, szybsza i zakończy się sukcesem. Potrzebna jest rzeczywista gotowość uczestników do rozmowy, a nie jedynie chęć odwleczenia rozstrzygnięcia. Nawet częściowe uzgodnienie może jednak pozostawić sądowi mniej kwestii do rozpoznania.

Dla osoby zastanawiającej się nad mediacją użyteczne pytanie brzmi zatem nie tylko: „Czy mam rację?”, ale również: „Jakiego rezultatu potrzebuję i czy druga strona może dobrowolnie się na niego zgodzić?”.

Poufność to zasada, nie dowolna obietnica

W sprawach cywilnych postępowanie mediacyjne jest niejawne. Mediatora, strony i pozostałych uczestników obowiązuje zachowanie w tajemnicy faktów poznanych w związku z mediacją. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje również, że powoływanie się później przed sądem na mediacyjne propozycje ugodowe, ustępstwa czy inne składane podczas mediacji oświadczenia jest bezskuteczne.

Poufności nie należy jednak rozumieć jako zapewnienia, że każdy dokument pokazany podczas spotkania zostaje na zawsze wyłączony z postępowania dowodowego. Przed rozpoczęciem rozmów warto poprosić mediatora o wyjaśnienie zakresu tej ochrony oraz zasad sporządzania protokołu. Protokół dokumentuje przede wszystkim przeprowadzenie mediacji i jej wynik, nie jest stenogramem negocjacji.

Od pierwszej rozmowy do konkretnej ugody

Pierwszy kontakt służy ustaleniu, czego dotyczy konflikt i czy mediacja może być właściwą drogą. Następnie trzeba uzgodnić udział drugiej strony, osobę mediatora, zakres rozmów i zasady organizacyjne. Nie każde spotkanie musi od razu odbywać się przy jednym stole. Możliwe są także indywidualne rozmowy mediatora z uczestnikami, a za zgodą stron – posiedzenie na odległość.

Dobrowolność nie oznacza natomiast, że można ignorować korespondencję sądową. Czym innym jest zgoda na ugodę, a czym innym obowiązek reakcji na formalne wezwanie. Nieusprawiedliwione niestawienie się na zarządzone przez sąd spotkanie informacyjne może mieć konsekwencje kosztowe.

Jeżeli strony dochodzą do porozumienia, powinno ono określać konkretne obowiązki. W sprawie pieniężnej istotne będą kwoty i terminy, przy naprawie – zakres prac i sposób potwierdzenia ich wykonania. Ogólna deklaracja dobrej woli nie rozwiązuje problemu, gdy każda strona inaczej rozumie jej znaczenie.

Ugoda zawarta przed mediatorem, po zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody sądowej. Jeżeli nadaje się do wykonania w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności. W razie niewykonania obowiązku pozwala to skierować sprawę do egzekucji. Nie jest więc wyłącznie niewiążącym zapisem rozmowy.

Sąd kontroluje jednak treść porozumienia. Nie zatwierdzi ugody sprzecznej z prawem, zmierzającej do jego obejścia, naruszającej zasady współżycia społecznego, niezrozumiałej lub wewnętrznie sprzecznej. Podpis powinien zatem oznaczać świadomą zgodę na zobowiązania, a nie tylko chęć zakończenia trudnego spotkania.

Gdzie w Skierniewicach szukać pomocy przez cały rok

Tydzień Mediacji jest okazją do pierwszego kontaktu, ale pomoc nie kończy się 16 października.

Miejskie punkty nieodpłatnej pomocy prawnej – ul. Senatorska 12. Działają na parterze, w punkcie obsługi interesanta w holu. Zapisy prowadzone są pod numerem 46 834 51 78. Według miejskiego harmonogramu punkt Fundacji CELESTE przyjmuje od poniedziałku do piątku w godz. 8.00–12.00, a punkt radców prawnych i adwokatów w godz. 12.00–16.00. Są to godziny pracy punktów poradniczych, nie informacja o stałej obecności mediatora. Przy rejestracji należy wyraźnie zaznaczyć zainteresowanie mediacją i ustalić właściwy termin.

Z ustawowej nieodpłatnej pomocy może skorzystać osoba, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej i składa wymagane oświadczenie. Zakres wsparcia obejmuje również przygotowanie do mediacji, jej przeprowadzenie oraz pomoc przy wniosku o zatwierdzenie ugody. Nie jest to jednak sposób na bezpłatne przejęcie mediacji, do której sąd lub inny organ już formalnie skierował strony – takie sprawy są wyłączone z tego trybu.

Biuro Porad Obywatelskich Stowarzyszenia „Wspólna Troska” – ul. Batorego 64H. W swojej ofercie wymienia bezpłatne poradnictwo oraz mediacje, w tym rodzinne. Kontakt: 725 707 888, e-mail biuro@bpo-skierniewice.pl. Przyjęcia wymagają wcześniejszego ustalenia terminu; telefonicznie należy także potwierdzić aktualną dostępność mediatora.

Listy mediatorów Sądu Okręgowego w Łodzi. To kolejne źródło kontaktów dla mieszkańców Skierniewic. Sąd publikuje listę stałych mediatorów oraz inne wykazy osób i instytucji prowadzących mediacje. Przy wyborze warto pytać o doświadczenie w danym rodzaju spraw i zasady rozliczenia. Obecność na liście nie oznacza, że każda usługa jest bezpłatna.

Ile kosztuje mediacja poza bezpłatnym programem

Bezpłatnego dyżuru informacyjnego nie należy utożsamiać z bezpłatnym prowadzeniem całej sprawy. W mediacji podejmowanej na podstawie umowy warunki wynagrodzenia trzeba ustalić z mediatorem przed rozpoczęciem rozmów. Inne zasady dotyczą mediacji cywilnej prowadzonej ze skierowania sądu.

Dla spraw skierowanych przez sąd do mediacji od 17 lutego 2026 roku obowiązują nowe stawki. W sprawach majątkowych o wartości do 200 tys. zł wynagrodzenie mediatora wynosi 2 proc. wartości sporu, nie mniej niż 300 zł i nie więcej niż 4 tys. zł za całość postępowania mediacyjnego. Powyżej tego progu jest to 4 tys. zł oraz 1 proc. nadwyżki ponad 200 tys. zł, łącznie najwyżej 8 tys. zł.

W sprawach niemajątkowych oraz majątkowych, których wartości nie da się ustalić, wynagrodzenie za pierwsze posiedzenie wynosi 300 zł, za każde następne 200 zł, z limitem 900 zł za całość mediacji. Do wynagrodzenia mogą dojść niezbędne, udokumentowane wydatki oraz VAT, jeżeli mediator jest zobowiązany go rozliczać. Wcześniejsze skierowania sądowe podlegają dotychczasowym przepisom.

Przed podjęciem decyzji warto więc zapytać o przewidywany koszt całego postępowania, sposób jego podziału między strony i należności w razie zakończenia rozmów bez ugody.

Przemoc nie jest zwykłym konfliktem

Zaproszenie do mediacji nie powinno przesłaniać granicy, za którą najważniejsze stają się bezpieczeństwo i ochrona prawna. Groźby, zastraszanie czy obawa przed odwetem nie tworzą warunków do swobodnego negocjowania. W ustawowym systemie nieodpłatnej pomocy z mediacji wyłączono sprawy, w których zachodzi uzasadnione podejrzenie przemocy w relacji stron. Nie oznacza to pozostawienia osoby bez pomocy – potrzebuje ona odpowiedniego wsparcia, a nie nacisku na kompromis.

W Skierniewicach informacji o dostępnej pomocy można szukać w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie przy al. Niepodległości 4, tel. 46 833 39 48. Dla osób doświadczających przemocy działa również Niebieska Linia: 800 120 002. W razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy dzwonić pod 112.